Etik Kodlar


CNSEL SALIK ENSTTÜSÜ (CSED)
ETK KURALLARI
GR 
A- ETK LKELERN LEV 
B-TEMEL LKELER 
    1. YETKNLK 
    2. DÜRÜSTLÜK 
    3. DUYARLILIK VE HOGÖRÜ  
    4. BREYSEL VE KÜLTÜREL FARKLILIKLARA DUYARLILIK  
    5. TOPLUMSAL SORUMLULUK  
    6. MESLEK VE BLMSEL SORUMLULUK  
C. ETK STANDARTLAR  
    1. CNSEL TERAPSTN NTEL
    2. MORAL, ETK VE YASAL STANDARTLAR
    3. DANIANIN/HASTANIN YARARI
    4. ETM ALANLARIN YARARI
    5. ARATIRMA OLGULARININ ÇIKARI
D. GENEL STANDARTLAR  
E.
YARARLANILAN KAYNAKLAR 
 
 
CNSEL SALIK ENSTTÜSÜ DERNE (CSED)
ETK KURALLARI
GR
Hzla gelien ve deien dünyamzda, ruh sal profesyonellerinin giderek karmaklaan yaam koullarna etkin ve verimli bir biçimde uyum salamalar gerekmektedir. Cinsel salk hizmet alanna yönelik olarak, süreç içerisinde cinsel ve psikolojik yardm meslekleri ortaya çkmtr. Bu meslek gruplarndan oluan Cinsel Salk Enstitüsü Dernei (CSED) üyeleri, cinsel eitim, cinsel danmanlk ve cinsel sorunlarn tedavisi alannda çalan, cinsel terapist, hekim, psikolog, psikolojik danman vb. farkl disiplinlerden gelen profesyonellerden olumaktadr. Bu nedenle, CSED üyelerinin cinsel eitim veya cinsel tedavi hizmetinde etik bir sorun ortaya çktnda, yalnzca CSED etik kurallar deil, ayn zamanda bal olduklar meslek odalarnn ve temel disiplinlerin etik kurallar da devreye girecektir.
Felsefi anlamda, etik, ahlak ve doru eylemler üzerinde sistematik olarak gelitirilmi olan düüncelerle balantldr. Ayn zamanda sosyal ve kültürel olarak kabul edilebilir olanlarn analizini yapar. nsan davranlaryla ilgili olarak üzerinde anlamaya varlm olan “meli-mal”lar ele alr.
A-ETK LKELERN LEV
1-Mesleinde yetersiz olan ve ilkesiz davranan üyeleri ayrmak,
2-Meslek içi rekabeti düzenlemek,
3-Hizmet ideallerini korumak,
4-Meslek üyelerinin grubun dier üyeleri ve toplum ile ilikilerini düzenlemek.
Etik ilkelerin, amaçlar ve ilevine bal olarak, çalanlarn hangi davranlarnn kabul edilebilir olduuna ilikin meslek ya da örgüt tarafndan belirlenen yol gösterici ifadeler vardr. Bunlar etik kodlardr. Bunlarn baz temel ilevleri vardr. Meslek elemanlarnn ulamas gereken yeterliklerin toplum ve meslek elemanlar arasnda paylalmasn salar, meslekteki etik davranlar tanmlayarak meslek elemanlarna rehberlik eder. Yani etik kurallar, profesyonel uygulamalar için yol gösterici olan ve istenen standartlardr. 
CSED, üyelerinin mesleki uygulamalar için standartlar önererek, üyenin/terapistin ve danann/hastann haklarn korumay amaçlamaktadr.
Etik kurallar, cinsel eitim, danmanlk, cinsel terapi, süpervizyon ve aratrma koullar için geçerlidir.
CSED, üyelerinden bu etik kurallara ve tüm genel profesyonel etik kurallara her zaman uymalarn ister.
 
B-GENEL LKELER
Genel ilkelerin amac, cinsel salk bilimiyle uraan ruh sal profesyonellerinin mesleklerini en üst düzeyde etik kurallara uygun bir biçimde yürütmelerini salamaktr. Bunlar:
1-Yetkinlik (yeterlilik, ehliyet)
            CSED üyesi, Cinsel Terapi alannda çalrken, hem CSED´in yeterlilik standartlarna hem de ilikide bulunduu dier kurumlarn mesleki standartlarna uygun olarak hizmet verir. Cinsel terapistler hizmetlerini en üst düzeyde yeterlilikle yürütmeyi amaçlarlar. Uzmanlk alanlarnn, yetkilerinin snrlarn bilirler. Yalnzca eitim düzeylerine ve formasyonlarna uygun hizmetleri yürütürler. Yeterlilik snrlarn aan özel bir durumla karlatklarnda var olan bilimsel mesleki ve teknik kaynaklara bavurarak yardm talebinde bulunurlar.
2-Dürüstlük
CSED Cinsel terapistleri, kendi duyu ve inançlarnn, deerler sisteminin ve gereksinimlerinin güçlü ya da güçsüz yönlerinin farknda olmaya özen gösterirler. Bunlarn mesleki çalmalarna nasl yansyabileceinin farkndadr. Cinsel terapistin özü sözü içi d birdir, yani duyu ve düünceleri ile davran ve sözleri tutarldr. Özellikle dananlar/hastalar ile saydam ilikiler kurmay amaçlarlar. Dürüstlük, içtenlik ve gizlilik ilkelerine saygldrlar.
3-Duyarllk ve Hogörü
CSED üyesi insan ilikilerinde yalnzca duyarl olmann yeterli olmadnn, meslektalar ve dananlarnn/hastalarnn kiilik haklarna ve onurlarna saygl olmann gereinin ve öneminin farkndadrlar. nsann dünyada en deerli varlk olduunun bilincindedirler. Cinsel terapistler kiinin kendi sorunlarn çözebilme gücüne güvenirler, kendi kararlarn kendi verme özgürlüüne içten inanrlar. Bazen hukuki ve idari zorluklara yol açsa bile, dananlarna ait gizli bilgileri korumak ve insanlara verilebilecek zararlar önlemek ya da en aza indirmek için ellerinde gelen çabay gösterirler.
4-Bireysel ve Kültürel Farkllklara Duyarllk
CSED üyesi bireysel ve kültürel farkllklara saygl ve duyarldr. Dananlar/hastalar cinsel terapistten farkl düünce ve ideolojilere, inanç ve deerlere sahip olabilirler. Bu gibi durumlarda, cinsel terapistler ayrm yapmakszn hizmet vermeye çalrlar. Bu konularda önyargl olanlara, ne bilinçli olarak katlp taraf tutarlar, ne de onlar eletirip tartmalara girerler. Cinsel terapistler kendilerine bavuran herkesi kabul edicidirler ve onlara anlay göstererek hizmet verirler. Cinsel terapistler hiçbir kültürel yapy dierinden üstün görmezler. CSED üyesi, insanlk d veya ayrmc (rk, ya, cinsiyet, cinsel yönelim, dinsel inanç, ulus, etnik kimlik, bedensel ve/veya zihinsel özürlülük) hiçbir mesleki uygulamada yer almaz.
5-Toplumsal Sorumluluk
CSED üyesi çalmalarn toplumsal sorumluluk bilinci ile gerçekletirir. Cinsel terapi temelde insana yönelik bir hizmetler bütünüdür. Bu nedenle alanda verilen hizmetlerin doas gerei, cinsel terapistlerin birincil görevi ve sorumluluu insana yöneliktir. Cinsel terapistler toplumun giderek karmaklaan yaam koullar içinde bireyin farkndalklarnn gelimesine, sorunlarn çözüp mutlu olmasna ve kendini gerçekletirmesine yardmc olmaya çalrlar. Bireylerin mutluluunu salayarak toplumun mutluluuna da hizmet ederler.
6-Mesleki ve Bilimsel Sorumluluk
             CSED üyesi, cinsellik alanndaki bütün profesyonel çalmalarnda, CSED etik kurallarna ve tüm genel profesyonel etik kurallara daima uyar.CSED üyesi Cinsel terapistler, meslektalarnn bilimsel ve mesleki etik kural ve standartlara uygun davranp davranmamalar ile de ilgilenirler. Gereinde, uygun olmayan davranlar engellemek için meslektalarn uyarrlar ve CSED’ e durumu bildirirler.
C-ETK STANDARTLAR
1-CNSEL TERAPSTN NTEL:
a) CSED üyesi, cinsel eitim, danmanlk, cinsel terapi, süpervizyon için CSED´in standartlarna ve konuyla ilgili yasalara uygun eitim almaldr.
b) Cinsel terapist, cinsel ilevlerin yapsn ve cinsel sorunlar açklayan çeitli kuramlar bilmelidir.
c) Cinsel terapist, toplumda yaygn olan ve danan/hastay etkileyebilecek cinsel inan ve tutumlarn çeitliliini, kiilerin deer yarglarnn farklln kavramaldr.
d) Cinsel terapist, uygulanacak tedavi yönteminin seçiminden sorumludur. Ancak
danan/hastay olas tüm tedavi çeit ve olanaklar konusunda aydnlatmak da terapistin görevidir.
e) Cinsel terapist, kendi ehliyetinin ve yeterliliinin snrlarn bilmeli ve bunu danana/hastaya da zamannda bildirmelidir. Eer kendi ehliyeti danann/hastann yararn salamyorsa, danana/hastaya baka terapistler önerebilmelidir.
f) Cinsel terapist, danann/hastann kendi ehliyetini yanl anlamasna yol açmamal, eitim, deneyim, yetenek ve becerisini, terapi sürecinin banda açklamaldr.
g) CSED üyesi cinsel terapist, mesleki uygulamalarnda, niteliksiz veya ehliyetsiz kiilerle ve etik kurallara uymadn bildii kiilerle birlikte veya yardmlaarak çalmamaldr.
h) CSED üyesi terapist, bilerek yanl kayt tutmayacak ve gerçek d rapor düzenlemeyecektir.
) Cinsel terapist, danana/hastaya zarar verebilecek duygusal veya fiziksel sorunlar olduunda, danan zamannda uygun birine göndermek zorundadr.
 
2-MORAL, ETK VE YASAL STANDARTLAR:
a) CSED üyesi Cinsel Terapist, deneyim ve eitiminden bamsz olarak, kiisel gereksinimlerinin terapi ilikisindeki eylem ve kararlarn etkileyebileceini, bu nedenle uygun bir supervizörü olmas gerektiini bilmelidir.
b) Cinsel Terapist, danan/hastay zedeleyebilecek ikili ilikilere hiçbir koulda girmemelidir.
c) CSED üyesi Cinsel Terapist, danann/hastann yasal ve sosyal haklarna zarar verebilecek eylemlerden her zaman kaçnmaldr.
d) CSED üyesi, mesleki uygulamalar hakkndaki ikayet ve soruturmalar 1 ay içinde CSED Yönetim/Onur Kuruluna bildirmelidir.
 
3-DANIANIN/HASTANIN YARARI:
a)Cinsel Terapist, danan/hasta ile profesyonel ilikisinin banda; söz konusu cinsel sorunun yaps, uygulayaca tedavinin özellikleri ve kurallar, bu sorun için terapinin deiim etkinlii konularnda danana/hastaya bilgi vermelidir.
b) CSED üyesi Cinsel Terapist, danan/hasta ile girdii eitim, danma, terapi ilikisi srasnda, danana/hastaya ait edindii tüm bilgileri gizli tutacak, hatta danan/hasta ile mesleki ilikisini de sakl tutacaktr.
c) CSED üyesi, danandan/hastadan edindii bilgiyi ancak u koullarla açklayabilir;
1.Danan/hasta, açklanabilecek bilginin tipini, hangi amaçla kullanlacan, kime açklanabileceini, bu yetkiyi gönüllü olarak verdiini belirten, danann/hastann ismini ve tarihi içeren bir ekilde yazl onay verirse,
2.Danann/hastann ya da bir bakasnn hayatna ya da güvenliine ilikin açk bir tehlike varsa,
3.Yasal bir zorunluluk varsa.
d) CSED üyesi, danann/hastann özel bilgilerini eitim, aratrma, yayn için kullanmak isterse, danann/hastann yazl onayn almaldr.
e) CSED üyesi, danann/hastann gizli bilgilerini süpervizör ya da konsültan gibi profesyonel kiilerle de snrl bir ekilde paylamaldr. Bu kiilerin süpervizyon ya da konsültasyon sürecinde edindikleri bilgilerin gizliliine uymas da üyenin sorumluluundadr.
f) CSED üyesi terapist, profesyonel uygulamalar ile ilgili kayt tutacaktr. Bu kaytlarn saklanmas güvenilir olmaldr. (Son görümeden sonra en az 5 yl tam kayt, en az 10 yl tam kayt/anlaml özet saklanmaldr.)
g) CSED üyesi terapist, kendi ölümü ya da mesleki uygulamalarn engelleyecek bir salk sorunu olmas durumunda da, kaytlarnn güvenliini salamaldr.
h) CSED üyesi, çift ya da aile gibi gruplara hizmet veriyorsa, grup içinde de her üyenin gizlilik hakkn korumaldr.
) CSED üyesi, çocuk ya da ergen danann/hastann gizlilik hakkn ebeveynin bilme hakk ile uygun biçimde dengelemelidir.
j) Danan/hasta, baka bir profesyonelden ald terapötik müdahale hakknda bilgi istiyorsa, CSED üyesi, danann/hastann yararna olabilecek bilgileri vermelidir.
k) Cinsel terapist, danann/hastann yarar için gerekli olduunda, tedavi plan ile ilgili konsültasyon, süpervizyon almaldr.
l) CSED üyesi terapist, danan/hasta ile ve onunla yakn duygusal ba olan kiilerle veya birinci dereceden yaknlaryla, bilerek hiçbir ikili ilikiye girmeyecektir.
m) Danan/hasta istese de CSED üyesi terapist, asla danan/hasta ile cinsel eylemlere –öpüme, cinsel birleme, göüs veya cinsel organlarn okanmas– girimeyecektir. Cinsel davrann uygunsuzluuna karar vermek için terapötik ilikinin sürmekte olmas yeterlidir.
n) Danan/hasta uygulanan tedaviden yarar görmüyorsa, terapist, verdii profesyonel hizmeti sonlandrmal ve danana baka profesyonel yardm kaynaklarn sunmaldr.
 
4- ETM ALANLARIN YARARI:
a) CSED üyesi eitici terapist, kendisinden eitim alanlarn ve çalanlarn haklarna ve onurlarna sayg göstermek, onlara eitim ans, akademik özgürlük ve sorumluluk vermek zorundadr.
b) CSED üyesi, eitim veya süpervizyon sorumluluunu ald örenci ile profesyonel ilikisinin banda, kendi profesyonel nitelik ve ehliyeti, konular, sorumluluu, görevleri ve örencinin ne ödeyecei gibi konular açkça belirtmelidir.
c) CSED üyesi eitici, eitimde her zaman yüksek standartlar sürdürmek ve güncel bilgi kullanmak zorundadr.
d) CSED üyesi eitici, eitim ve süpervizyon sürecinin sistematik ve anlaml kaytlarn tutmaldr.
e) CSED üyesi eitici, eitilenin bireysel ve profesyonel bilgilerini kesinlikle gizli tutmak zorundadr.
f) CSED üyesi eitici, örencisinden aratrma projeleri için denek olmasn hiçbir zaman istememelidir.
g) CSED üyesi eitici terapist, cinsel tedavi eitimi verdii örencileri ile, herhangi bir tedavi ilikisine girmemelidir.
h) CSED üyesi eitici, örencisi ile eitim ilikisi boyunca, hiçbir cinsel iliki kurmamaldr.
 
5- ARATIRMA OLGULARININ ÇIKARI:
a) CSED üyesinin yapaca tüm aratrmalar yasal ve etik olmal, deneklerin onur, hak ve çkarlar korunmaldr.
b) CSED üyesi, ancak deneklere aratrclarn profesyonel niteliklerinin ve aratrma boyunca bilimsel, etik ve yasal sorumluluklarnn bildirildii aratrmalar yapabilir.
c) CSED üyesi, yalnzca yasalara uygun ve deneklerin gönüllü, bilgilendirilmi onay alnm aratrmalara katlabilir.
 
  
 
     D-GENEL STANDARLAR
Genel standartlar; Cinsel terapistlerin Psikolojik danmanlarn psikolojik danma, ölçme ve deerlendirme, aratrma ve yayn, konsültasyon (müavirlik) gibi tüm etkinlikleri için geçerlidir.
      a)Yetkinlik Snrlar:
1. CSED cinsel terapistleri, yalnzca eitimini gördükleri, yeterince gözetim altnda uygulama yaparak ya da uygun yeterli profesyonel uygulamalar yürüterek yetitirildikleri uzmanlk alanlarnda hizmet verebilir, öretebilir ve aratrma düzenleyebilir.
2. CSED cinsel terapistleri, yeni uygulama alanlarnda ya da yeni teknikleri içeren çalmalarda, ancak bu konudaki yetkin kiilerin gözetiminde gerekli eitimi aldktan ve denetim altnda yeterli uygulamay tamamladktan sonra hizmet ve eitim verebilir ya da aratrma yapabilirler.
3. CSED cinsel terapistleri, henüz gelimekte olan ve standartlar kesin belirlenmemi alanlarda, örencilerini, aratrmaya katlanlar ve birlikte çaltklar meslektalarn koruyup onlara zarar
vermemek için gereken önlemleri almaya özen gösterirler.
      b)Uzmanlkta Sürekli Gelime:
      CSED cinsel terapistleri, Cinsel terapi alanndaki çada ve bilimsel mesleki bilgileri ve yeni gelimeleri izlerler. Meslek yaamlar boyunca bu alanlardaki bilgi ve becerilerini artrmaya çalrlar.
     c)Gönüllülük:
     Cinsel terapide gönüllülük esastr.  
    c)Bireysel Ayrlklar:
     Ya, cinsiyet, rk, etnik köken, din, dil, cinsel eilim, engelli olma durumu, sosyo-ekonomik düzey gibi bireysel farkllklar, CSED cinsel terapistlerinin çalmalarn önemli ölçüde etkileyebilir.
    d)Bakalarna Sayg:
    CSED cinsel terapistleri, mesleklerini uygularken, kendilerininkinden farkl olan deer yarglarna, tutumlara, kanlara ve törelere bal kiilerin haklarna sayg gösterirler. Bireysel farkllklara duyarl ve hogörülüdürler.
     e)Ücret:
1. Cinsel terapi hizmetinin verilmesinde ücret saptanrken, hem dananlarn parasal durumu hem de bulunulan yörede bu tür hizmetlere uygulanan ücretler ölçüt olarak dikkate alnr.
2. CSED cinsel terapistleri, ödeme gücü düük olan kiilere, benzer hizmetleri parasz ya da çok az bir ücretle salayan sosyal yardm ya da kamu kurulularna gidebilmeleri konusunda yardmc olurlar.
3. CSED cinsel terapistleri, dananlarna salad psikolojik hizmetler karlnda mal mülk kabul etme ya da bir hizmet isteme gibi bir takas anlamasna girimezler. Bu tür bir ilikinin çeitli çatmalara, anlamazlklara ve sömürülere yol açabileceini bilirler.
        e)Duygusal ve cinsel taciz:
1. CSED cinsel terapistleri, dananlar ile duygusal ve cinsel ilikilere girmezler. Duygusal-cinsel olarak sözel/sözel olmayan davranlarda bulunmazlar. Cinsel terapistler; örencileri, dananlar, yardmclar, aratrmaya katlanlar gibi kendi sorumluluu altnda olan/çalan kiilerle duygusal-cinsel
likilere girmezler.
2. CSED cinsel terapistleri, cinsel tacize uram olanlara ya da cinsel tacizde bulunanlara, dier dananlara gösterdikleri deer ve saygy göstererek psikolojik danma hizmeti verirler. Ayrca, bunlar hakknda okuldan atlma, mesleklerinde terfi ettirilmeme, ie alnmama gibi durumlarda
Verilecek kararlara karmazlar.
       f)Bakalarna Zarar Vermemek:
    CSED cinsel terapistleri, birlikte çaltklar kimseleri tedirgin etmekten, yalar, cinsiyetleri, milli ya da etnik kökenleri, sosyo-ekonomik düzeyleri bakmndan küçümsemekten kaçnrlar.
      g)Gizli Bilgiler:
CSED cinsel terapistleri, bütün mesleki çalmalarnda, dananlarna ilikin özel bilgileri korumak
sorumluluu tarlar. Terapi sürecinde elde edilen bilgi ve kaytlarn saklanmas, bakalarna verilmesi ya da yok edilmesinde etik kurallara uygun davranr. Terapi ile ilgili her türlü bilgi gizli tutulur.
      h)Profesyonel Kimlik:
    CSED cinsel terapistleri, mesleki kimliklerini, çaltklar kurumlardaki statülerini ve bu kurumlarn amaç, ilev ve niteliklerini gerçekte olduu gibi tantrlar. Ait olmadklar ve kendilerinin mesleki niteliklerinden farkl bir meslein niteliklerine dorudan ya da dolayl olarak sahip olma iddiasnda bulunmazlar.
      )Ölçme ve Deerlendirme:
    CSED cinsel terapistleri, araç olarak psikolojik testler ve test d tekniklerden yararlanrlar. Burada sralanan ölçme ve deerlendirme ile ilgili etik kurallar, testler ve test d teknikleri kapsayacak
biçimde ele alnmaldr.
   1. Testi veren cinsel terapist, testin uygulanmasndan önce testin nitelii ve amac ile test sonuçlarnn kesin olarak nerede kullanlaca ile ilgili testi alana bilgi vermelidir. Test sonuçlar yorumlanrken, testi veren kii sosyo-ekonomik, etnik ve kültürel etmenlerin test puanlarna etkisini dikkate almaldr. Test sonuçlarnn yorumlanmasnda geçerlii olmayan bilgilerin ek olarak
kullanlmasndan kaçnmaldr.
      2. Test seçilirken, testin geçerlik ve güvenilirlik düzeyinin yeterli olmasna ve ayn zamanda normlarnn bulunmasna dikkat edilmelidir. Testin/testlerin geçerlik ve güvenilirliklerinin yan sra danan için hem yasal hem de etik açdan uygun olup olmad sorgulanmaldr. Eer geçerlii ve güvenilirlii saptanmam bir test kullanlrsa, sonuçlarn güçlü yönleri ve yorumun snrllklar açklanmaldr.
3. Testi veren cinsel terapist, uygulanan testler ve sonuçlar hakknda kamuoyuna herhangi bir açklamada bulunaca zaman, yanl iddia ve alglamaya neden olmayacak ekilde, doru bilgi vermelidir.
      j)Aratrma ve Yayn:
     Bu bölümde CSED cinsel terapistlerinin, aratrma ve yayn konusunda uymalar gereken etik
lkeler belirtilmitir.
    1. CSED cinsel terapistleri, aratrmalarn düzenleme, yürütme ve rapor etme srasnda, bilimsel
yeterlik ve etik standartlarna uyarlar.
   2. CSED cinsel terapistleri, aratrmalarn yürütürlerken, elde edecekleri sonuçlarn yanltc olma
olasln en alt düzeyde tutabilecek önlemleri alr.
   3. CSED cinsel terapistleri, aratrmaya katlan ve aratrmalardan etkilenen insanlarn haklarnn korunmas ve huzurlarnn bozulmamasndan sorumludurlar. Kültürel farkllklara duyarl davranmaldrlar. Aratrma yürütülürken deneklerin psikolojik, fiziksel ya da sosyal incinmelere maruz kalmalar önlenmeli ve mantkl tüm önlemleri alr.  
4. Aratrmann amacnn gizli kalmasnn gerekli olduu durumlar dnda, aratrmaya katlan kiiler aratrmann amacndan haberdar edilirler. Sözü edilen durumlarda da aratrma sonunda amaç kendilerine açklanr.
 
YARARLANILAN VE BAVURULABLECEK KAYNAKLAR
1.Aydn, nayet. (2003), Eitim ve Öretimde Etik. Ankara: Pegem A Yaynclk.
2.Doan, Süleyman ve B.E. Tekinalp. (2002), “Lisans düzeyinde Meslek Sorunlar ve Ahlak lkeleri dersinin kapsam ve ilenii: Gazi Üniversitesi örnei.” Psikolojik Danmanlkta Etik Sempozyumu Kitapç. YÖRET. 8-9 Haziran.
3.Corey, C., M.S. Corey ve P. Callanan (1998), Issues and Ethics in the Helping Professions. Pacific Grove CA: Brooks Cole Publ. Comp.
 4.Cottone, R. ve V.M. Tarvydas. (1999), Ethical and Professional Issues in Counseling. Prentice Hall, Inc.
5.Ergene, T. (2004), “Psikolojik Danmada Etik lkeler: Etik Karar Verme Süreci” Eitim Aratrmalar Dergisi 4,15: 49-53
 6.Herlihy, B. ve G. Corey. (1996), ACA Ethical Standarts Casebook. Fifth Edition.
7.Huey, W. C. ve JR. T. P. Remley, (1998), Ethical and Legal Issues, ASCA. 
8.Korkut, Y. (2002), “Ülkemizde ruh sal ile ilgili tüm branlarda meslek etii gereklilii: etik ilke ve standartlar konusunda gelinen ve gelinmesi arzu edilen nokta üzerine düünceler.” Psikolojik Danmanlkta Etik Sempozyumu Kitapç. YÖRET. 8-9 Haziran.
9.Kuzgun, Y. (2000), Rehberlik ve Psikolojik Danma, Ankara: ÖSYM Yaynlar 
Niles, G. S. ve Bowlsbey. (2002), Career Development Interventions in the 21st. Century. New Jersey: Merril Prentice Hall.
 10.Smith, D. (2003) “Five principles for research ethics.” Monitor on Psychology. 34 (1). January.
11.Smith, D. (2003), “What you need to know about the new code.” Monitor on Psychology. 34 (1). January.
12.Türk Psikolojik Danma ve Rehberlik Dernei. Psikolojik Danma ve Rehberlik Alannda Çalanlar çin Etik Kurallar (2004). 4.Basm. Ankara.
13.Whittmer, J. (1999), Professional Identity and Ethics: Course Pack for MHS 6938 (Unpublished manuscript), University of Florida.