Cinsel Sapknlklar


Hastalar tarafndan ilk etapta yalnzca bozukluk olarak alglanan veya hiç fark edilmeyen, ancak toplumsal nedenlerden ya da partnerlerinin ikayetlerinden dolay sorun olarak tespit edilen cinsel sapknlk (parafili); normal cinsel ilikiden sapma anlamnda kullanlan bir terimdir. Normal cinsel iliki; kar cinsten bir kiiyle boalmay amaçlayan, sevimeyi ve penis-vajina birlikteliini içeren bir iliki diye tanmlanr.

Cinsel sapknlklar; genellikle tekrarlanan ve kiiye üzüntü veren özel cinsel fanteziler, youn cinsel dürtüler ve uygulamalar ile karakterize cinsel bozukluklardr.

Cinsel sapknlklarn en tipik özellii, cinsel uyarlma ve orgazm ile ilikili olay, bilinçli ve bilinçsiz bileenleriyle özel fantezilerdir. Fantazinin etkileri ve onun davransal gösterimi, kiinin cinsel alann ötesine kadar uzanarak hayatn istila etmektedir.

Cinsel sapknlklar; büyük oranda erkeklerde gözükmektedir. Tüm parafililerin %50’sinden fazlas ilk belirtilerini 18 yandan önce gösterirler. Parafilik davranlarn meydana gelii 15 ila 25 yalar arasnda tepe noktasna ular ve tedrici olarak azalr.

Klasik psikoanalitik modelde, heteroseksüel uyum için normal gelime sürecini tamamlayamam kiilere parafililik kii denir. En sk görülen cinsel sapknlklar; tehircilik (egzibisyonizm), fetiizm, fortçuluk (frottörizm), pedofili (çocukculuk), mazoizm, sadizm, röntgencilik (voyerizm), transvestik fetiizmdir.

 
Tehircilik

Tehircilik, birinin cinsel organlarn bir yabancya veya tahmin etmeyen bir kiiye tekrarlanan gösterme zorlanmasdr. Cinsel heyecan, bekleyile olumakta ve boalma srasnda veya boalmadan sonra mastürbasyon ile salanmaktadr. Vakalarn hemen %100’ünde tehirci kiiler kendini kadnlara tehir eden erkeklerdir. Yani tehirciler genellikle erkektir; kadn ve çocuklarn önünde, cinsel doyuma ulamak amacyla soyunur ya da cinsel bölgelerini açar. Tehirci soyunmaktan zevk alr ve böylece cinsel doyuma ulaabilir.

Tehirciliin DSM-IV-TR Tan Ölçütleri

1-En az 6 aylk bir süre boyunca, kiinin genital organlarn, bunu beklemeyen bir yabancya göstermesi ile ilgili youn, cinsel yönden uyarc fantezilerinin, cinsel dürtülerinin ya da davranlarnn yineleyici bir biçimde ortaya çkmas.

2-Kii, bu cinsel dürtülerine göre davranmaktadr ya da bu kiinin cinsel dürtüleri ya da dülemleri (fantezileri) belirgin bir skntya ya da kiileraras sorunlara neden olmaktadr.

 
Fetiizm

Fetiizm, bilinçd kaygdan kaçnmak için cinsel dürtüleri uygun olmayan nesnelere aktarma çabasdr. Bu cinsel sapmann özellii, yalnzca erkeklerde rastlanmasdr; günümüze kadar hiç bir kadn da fetiizm görülmemitir.

Fetiizimde cinsel odaklanma insan vücudu ile yakinen ilikili nesneler (ayakkab, eldiven, külotlu çorap, terlik) üzerindedir. Genellikle feti çocukluk çalarnda kurulmu olmasna ramen bozukluk ergenlikte balar. Bir defa kurulduktan sonra, bozukluk kronik olma eilimini göstermektedir.

Fetiistlerin, feti cisim seçimleri, bilinçsiz, içten gelen bir manta göre olur ve bu cisim olmadan, fetiistin orgazma ulamas neredeyse olanakszdr. Cinsel e yokluunda, fetiin varl ve onu seyretme, cinsel zevki uyarmaya yeterlidir.

Fetiistin ilgisi, bedenin bir bölümünde (göüsler, kalçalar, kalçalar, gözler, saçlar, vb.), bir giyecek ya da bir iç çamarda (gömlekler, sutyen, çoraplar, vb.), bir cisimde (emsiye, mücevher, vb.), bir fiziksel özellikte (zenci kadnlar, kzl saçlar, vb.), bir sakatlkta (aksak ayak, kesilmi bir üyenin kalan parças) younlaabilir.

Genellikle fetiistler zararsz kiilerdir, çounlukla bekardrlar. Aldatc oyunlarn oynamalarn salayan genelevlerde dolar dururlar.

Fetiizm DSM-IV-TR Tan Ölçütleri

1-En az 6 aylk bir süre boyunca, kiinin canl olmayan nesneleri kullanmakla ilgili (örn. kadn iç çamarlar) youn, cinsel yönden uyarc fantezilerinin, cinsel dürtülerinin ya da davranlarnn yineleyici bir biçimde ortaya çkmas.

2-Kii, bu cinsel dürtülerine göre davranmaktadr ya da bu kiinin cinsel dürtüleri ya da dülemleri (fantezileri) belirgin bir skntya ya da kiileraras sorunlara neden olmaktadr.

3-Bu feti nesneleri aykr-giyimde kullanlan kadn giysileri (tranvestik fetiizmde olduu gibi) ya da taklit genital uyar salamak amacyla tasarlanm araçlarla (örn. bir vibratör) snrl deildir.

 
Fortçuluk

Genellikle erkein orgazm amacyla penisini tamamen giyinmi kadnn kalçalarna ya da vücudunun dier ksmlarna sürtmesi ile belirlidir. Hareket genelde kalabalk yerlerde meydana gelmektedir, özellikle metro ve otobüslerde sktr. Fortçuluk yapan bir kii sklkla edilgen ve izoledir ve sürtünme sklkla onun tek tatmin yoludur.

Fortçuluun DSM-IV-TR Tan Ölçütleri

1-En az 6 aylk bir süre boyunca, kiinin rzas olmayan bir kiiye dokunmas ve sürtünmesi ile ilgili youn, cinsel yönden uyarc fantezilerinin, cinsel dürtülerinin ya da davranlarnn yineleyici bir biçimde ortaya çkmas.

2-Kii, bu cinsel dürtülerine göre davranmaktadr ya da bu kiinin cinsel dürtüleri ya da dülemleri (fantezileri) belirgin bir skntya ya da kiileraras sorunlara neden olmaktadr.

 

Pedofili (Çocukculuk)

Çocukculuk ya da küçük çocuklara cinsel ilgi duyma, çounlukla erkeklerde rastlanan bir sapknlktr; bu tür kiiler genellikle, cinayetle sonlanabilecei için bu tehlikeli eilimine kar bütün gücüyle savaan zararllardr.

Pedofili için en azndan 6 aylk bir süre içerisinde 13 yanda veya daha küçük çocuklara kar tekrarlayc iddetli cinsel istekler veya uyarlmalar olmas gerekir. Pedofilili kii en azndan 16 yandadr ve en az kurbandan 5 ya daha büyüktür. Çocuklarda sarkntlklarn büyük bölümünü cinsel organlarn okanmas veya oral seks içermektedir. Pedofililerin %95’i heteroseksüeldir ve %50’si olay srasnda ar alkollüdürler.

Pedofili DSM-IV-TR Tan Ölçütleri

1-En az 6 aylk bir süre boyunca, kiinin ergenlik dönemine girmemi bir çocukla ya da çocuklarla (genellikle 13 yalarnda ya da altnda olanlarla) cinsel etkinlikte bulunma ile ilgili youn, cinsel yönden uyarc fantezilerinin, cinsel dürtülerinin ya da davranlarnn yineleyici bir biçimde ortaya çkmasdr.

2-Kii, bu cinsel dürtülere göre davranmaktadr ya da bu kiinin cinsel dürtüleri ya da dülemleri (fantezileri) belirgin bir skntya ya da kiileraras sorunlara neden olmaktadr.

 
Mazoizm

Mazoizmismini 19. yüzyl Avusturyal roman yazar Leopold Von Sacher-Masoch’nun etkinliklerinden almaktadr. Mazoist, ancak dövülür ya da aalanrsa boalabilir. Zevk almas için kurban olmas gerekir. Birbirlerini tamamlayc olduklar için, sadizmi mazoizmden ayrmak güçtür. Ayrca her ikisinin birarada olduu sapknlara da raslanr. Durum, ikili ilikinin bir egemen olma boyun eme ilikisi olduu eski ruhsal yapy anmsatr.Bu durum, daha hafif derecelerde normal yaamda da vardr. Çiftin ilikisi, erkein egemen, kadnn boyun een kii olmaya eilim gösterdii bir ilikidir; ama bazen rollerin tersine döndüü de olur. Edebiyat, eli kamçl, erkeimsi kadnlarn kölesi olan erkek örnekleriyle doludur. Bu düsel tip, siyah eldivenli ve çizmeli, ayaklarna kapanan ak erkei kamçsyla krbaçlayan bir kadndr. Aslnda her kiinin içinde zaman zaman kprdanan bir sadist ve bir mazoist yan vardr.

Mazoist kiinin zihin meguliyeti, cinsel srarlarla ve küçük düürülme, dövülme, yaralanma dier bir deyile ac çektirme hareketlerini içeren tekrarlayc fanteziler ile ilgilidir. Mazoizm uygulamalarna erkekler arasnda daha çok rastlanmaktadr. Mazoist kiilerin çocukluktan gelen ve onlar acnn cinsel memnuniyet için ön art olduuna ikna eden deneyimleri vardr. Mazoist kiilerin yaklak %30’ unda ayrca sadist fantezilerde vardr.

MazoizmDSM-IV-TR Tan Ölçütleri

1-En az 6 aylk bir süre boyunca, kiinin hakaret edilme, dövülme, balanma yada baka bir biçimde strap çekme eylemi (taklidi deil gerçei) ile ilgili youn, cinsel yönden uyarc fantezilerin, cinsel dürtülerin ya da davranlarn yineleyici bir biçimde ortaya çkmas.

2-Bu fanteziler, cinsel dürtüler ya da davranlar klinik açdan belirgin bir skntya ya da toplumsal, mesleki alanlarda ya da önemli dier ilevsellik alanlarnda bozulmaya neden olmaktadr

 
Sadizm

Bu cinsel sapknlk biçimi adn, XVIII. yüzylda, orgazma ulaabilmek için cinsel eine fiziksel ve ruhsal aclar çektirmeye dayanan bu zevk biçimini ilk kez tanmlayan ünlü Marquis de Sade’dan alr.Sadist, ikence yapar ve uyandrd aclardan zevk duyar; kurbanlarnn çlklar keyfini artrr ve ona youn bir cinsel haz verir. Sadizm bazen, cinayete kadar varabilir.

Sadizm DSM-IV-TR Tan Ölçütleri

1-En az 6 aylk bir süre boyunca, kiinin, baka birinin psikolojik ya da fiziksel olarak strap çekmesi (hakaret etme de içinde olmak üzere) eylemi (taklit deil gerçei) ile ilgili youn, cinsel yönden uyarc fantezilerinin, cinsel dürtülerinin ya da davranlarnn yineleyici bir biçimde ortaya çkmas.

2-Kii, buna onay vermeyen birine kar bu cinsel dürtülerine göre davranmaktadr ya da kiinin cinsel dürtüleri ya da dülemleri (fantezileri) belirgin bir skntya ya da kiileraras sorunlara neden olmaktadr.

 
Röntgencilik

Çplak olan ya da soyunan, giyinen ya da cinsel etkinlikte bulunan kiiyi gözetlemeyi içeren, fanteziler ve etkinlikler ile tekrarlayc uradr. Mastürbasyonla orgazm genelde olay srasnda veya olaydan sonra meydana gelmektedir.

Röntgencilik DSM-IV-TR Tan Ölçütleri

1-En az 6 aylk bir süre boyunca, kiinin bunu beklemeyen bir kiiyi çplakken, soyunurken ya da cinsel etkinlikte bulunurken gözetleme eylemi ile ilgili youn, cinsel yönden uyarc fantezilerinin, cinsel dürtülerinin ya da davranlarnn yineleyici bir biçimde ortaya çkmas.

2-Kii, bu cinsel dürtülerine göre davranmaktadr ya da bu kiinin cinsel dürtüleri ya da dülemleri (fantezileri) belirgin bir skntya ya da kiileraras sorunlara neden olmaktadr.

 
Transvestik Fetiizm

Transvestik fetiizm heteroseksüel erkeklerin kadn elbiselerine bürünme fantezileri ve cinsel isteklerini cinsel uyarlma ve mastürbasyon veya cinsel iliki için yardmc öe olarak kullanmalarn tanmlar. Transvestik fetiizm tipik olarak çocuklukta veya erken gençlik döneminde balar. Yllar geçtikçe transvestik fetiizmli baz erkekler devaml olarak kadn gibi giyinmek ve yaamak isterler. Genellikle birden fazla kadn giysisi çeit kullanmakta, sklkla bütün dolap bu giysilerle doludur. Transvestik fetiizmli kii kart giyindii zaman, genellikle transseksüalizmdeki dereceye ulamamasna ramen kadns görünüü göze çarpar. Kadn elbiseleri giydikleri zaman, tranvestik fetiizmli erkeklerin görünüü ve mesleki davran ar erkesi olabilir.

Transvestik Fetiizm DSM-IV-TR Tan Ölçütleri

1-En az 6 aylk bir süre boyunca, heteroseksüel bir erkekle, aykr-giyim ile ilgili youn, cinsel yönden uyarc fantezilerin, cinsel dürtülerin ya da davranlarn yineleyici bir biçimde ortaya çkmas

2-Bu fanteziler, cinsel dürtüler ya da davranlar klinik açdan belirgin bir skntya ya da toplumsal, mesleki alanlarda ya da önemli dier ilevsellik alanlarnda bozulmaya neden olmaktadr.